Jeszcze do niedawna wśród polskich kobiet panowało przeświadczenie, że konsekwencją przebytej ciąży musi być zły stan uzębienia, który pogarsza się w okresie karmienia piersią. Na szczęście dzięki edukacji takie myślenie przechodzi powoli do historii.
Wzrost poziomu estrogenu i progesteronu we krwi, pojawiające się nudności, wymioty, refluks żołądkowo-przełykowy, niestety zagrażają uzębieniu ciężarnej i stwarzają ryzyko pojawienia się erozji szkliwa i nadwrażliwości. Pod koniec ciąży i w okresie karmienia piersią, w jamie ustnej, zwiększa się ilość bakterii Streptococcus mutans co może sprzyjać rozwojowi próchnicy.
Okresowi ciąży bardzo często towarzyszy zmiana diety kobiety. Wiele z nich zaczyna spożywać więcej węglowodanów (cukrów prostych), podjadać, również nocą, co niesprzyja ich uzębieniu, a nadto zagraża strukturze zębów dziecka, zwiększa u niego ryzyko wczesnej próchnicy.
Obfitość węglowodanów w diecie ciężarnej negatywnie wpływa na strukturę twardych tkanek zębów u dziecka oraz na niepełne przyswajanie przez jego organizm wapnia i fosforu.
Jama ustna dziecka jest zaraz po urodzeniu jałowa, a osiedlające się w niej w ciągu kilku godzin bakterie pochodzą głównie od matki(z jej jamy ustnej). Bakterie próchnicotwórcze pojawiają się u dziecka z reguły po wyrznięciu się pierwszych zębów mlecznych. Niestety niejednokrotnie w związku z zaniedbaniem uzębienia matki bakterie te trafiają do jamy ustnej dziecka dużo wcześniej, zwiększają ryzyko próchnicy w zębach mlecznych.
Każdego roku szereg dzieci (ok.10%) rodzi się przedwcześnie, tj. przed 32 tyg. ciąży. Uważa sie, że dużą rolę odgrywają obecne u ciężarnej przewlekłe stany zapalne dziąseł i przyzębia. Również przyczyn niskiej masy urodzeniowej dziecka(poniżej 2500 gram) upatruje się w stanie zapalnym dziąseł przyszłej matki.
Dotychczasowe obserwacje skłaniają więc do postawienia hipotezy, że ciężarna z nieleczonym, przewlekłym stanem zapalnym dziąseł i przyzębia 7 razy częściej ryzykuje urodzenie dziecka przedwcześnie, z niską masą urodzeniową.

W związku z powyższym opieka nad kobietami w ciąży powinna obejmować:
-indywidualny instruktaż higieny jamy ustnej
-usunięcie złogów nazębnych
-profilaktykę i leczenie stanu zapalnego przyzębia i dziąseł, a także zmian próchnicznych i erozyjnych ubytków szkliwa
-poradnictwo w zakresie diety
-instruktaż higieny jamy ustnej dziecka i profilaktykę w pierwszych miesiącach życia.

DIETA
Prawidłowy rozwój kośćca dziecka oraz zawiązków zębów i ich mineralizację warunkuje bogata w białko, wapń, fosfor, fluor i witaminy (szczególnie D) dieta ciężarnej. Stąd warto wdrożyć do swojego jadłospisu: jaja, nabiał, ryby, mięso, rośliny strączkowe, zielone rośliny liściaste i produkty pełnoziarniste. Natomiast cenna jest eliminacja podjadania między posiłkami, unikanie słodyczy, szczególnie po wieczornym myciu zębów oraz nocą, a nadto unikanie słodzonych napojów i soków. Objadanie się słodyczami osłabia formujące się przyszłe zęby dziecka. Ma także związek z tzw. „programowaniem płodowym” dot. ryzyka wystąpienia u dziecka nadciśnienia, cukrzycy, otyłości i miażdżycy.

Okazuje się, że wbrew pozorom miejsce w „karcie ciąży” na potwierdzenie wizyt u stomatologa i kontroli stanu jamy ustnej ma swoje uzasadnienie. Niebagatelizowanie tego przez ginekologów, położników, kobiet w ciąży i stomatologów stanowi podstawę kształtowania wiedzy i postępowania profilaktycznego dla zapewnienia zdrowia jamy ustnej kobiety i jej potomstwa.